Preek zondag 4 maart 2018

Preek zondag 4 maart 2018
Evangelisatiezondag – Gemeentetoerusting. Thema: Winnen door te verliezen

Gemeente van onze Heere Jezus Christus,

Winnen door te verliezen – dat kan niet.
Winnen doe je door als eerste de finish over te gaan,
niet door te verliezen.

Om te winnen is er heel wat geoorloofd.
Tijdens een autorit hoorde ik een sportforum over de Olympische Winterspelen.
In de discussie kwam een voorval ter sprake:
Irene Schouten was tijdens de training aangesproken
door een Nederlandse coach van de Japanners.
Deze Nederlandse coach had tegen haar gezegd dat zij helemaal niet zo goed was.
Een van de deelnemers aan het sportforum vond dat belachelijk,
maar alle anderen zeiden: Dat hoort erbij, daar moet je tegen kunnen.
Om te winnen ga je heel ver, zelfs zo ver dat je je concurrenten uit hun doen haalt.
Soms kun je alleen maar winnen als je helemaal niet bezig bent
met wat er om je heen gebeurt, als je alleen maar focust op je wedstrijden.
Er zijn heel wat sporters die nauwelijks tijd hebben voor familie of vrienden.
De sport neemt alles in beslag:
Winnen door te winnen – en de verliezen tellen niet als je goud haalt.
Dat telt pas als je het net niet haalt, als je geen prijs binnen sleept.
Als je verliest, dan ziet alles er heel anders uit.
Hoe kun je nu winnen door te verliezen?
Jezus draait het om: Je kunt alleen maar winnen als je verliest
en als je alleen maar wint heb je verloren.

In mijn vorige gemeente was er een ouderling die over zijn dochter kon vertellen
dat zij het begrepen had.
Zijn dochter was Nederlands Kampioen geworden met schaatsenrijden.
Toen zij thuis kwam, waren er journalisten en cameraploegen aanwezig
maar zij ging eerst naar boven naar haar kamer.
Daar deed ze de deur dicht en ging eerst God danken voor de overwinning.
Nadat ze dat gedaan had, kwam ze naar beneden en stond de journalisten te woord.
Omdat ze kampioen geworden was, kreeg ze aanbiedingen om met topploegen mee te doen
maar ze sloeg al die aanbiedingen af.
Voor een wedstrijd was ze altijd ziek van de spanning
en moest door die spanning vaak van tevoren overgeven.
Ze trouwde, kreeg kinderen, steunde haar man die een eigen zaak had
En later kreeg ze de taak in het jongerenpastoraat.
Je zou kunnen zeggen dat ze verloor,
want als ik zie tussen welke namen ze stond,
dan zijn die anderen allemaal op de Olympische Spelen geweest
en hebben daar medailles gewonnen en naamsbekendheid gekregen.
Maar als ik haar vader hoor vertellen, dan heb krijg ik niet het idee dat ze veel verloren heeft,
maar juist veel gewonnen.
Ook al lijkt ze veel verloren te hebben:
Slechts een enkele overwinning, geen deelname aan een Olympisch toernooi
of zelfs maar een Olympische medaille.
Maar toch meedoen in de wereld van grotere prestaties behalen, medailles winnen
ging ten koste van haar gezondheid.
Wanneer ze in die wereld van grote schaatswedstrijden verder zou gaan,
de wereld van kwalificatiewedstrijden, allroundtournooien, Olympische Spelen
het voor haar geloof niet zo eenvoudig zou zijn.
Niet dat ze zich schaamde voor haar geloof;
ze sprak er met de andere schaatsters en schaatsers open over.
Maar de trainingen, de spanning voor de wedstrijden, de wil om te winnen
zouden haar zo beheersen en gaan concurreren met de aandacht voor God.

Of het een makkelijke beslissing geweest is, weet ik niet,
maar als ik de verhalen van haar vader zo hoorde,
denk ik dat het een beslissing geweest is, waarin ze haar God betrok.
Ik heb haar vader nooit gehoord dat ze spijt heeft gehad van haar beslissing.
Vol dankbaarheid vertelde hij hoe ze in haar kerk een taak had gekregen
en dan vooral jongeren op zocht.
Hij zou trots geweest zijn op zijn dochter als ze verder gegaan was in de sport,
deze vader kennende zou hij bij elke wedstrijd op de tribune gezeten hebben
en toch: het deed hem meer dat zijn dochter een kleine bijdrage mocht leveren
in Gods koninkrijk en zo Christus mocht dienen op een bescheiden manier.
Winnen door te verliezen.
Is het verliezen?
In de ogen van veel mensen wel.
Hoe kun je nu de weg naar bekendheid, naar roem, naar grote sportprestaties niet inslaan?
Hoe kun je een veelbelovende carrière in de sport opgeven?

Verliezen in de ogen van de mensen om je heen, van de wereld van de sport en de media,
maar niet verliezen in de ogen van Christus, niet verliezen in de ogen van God.
Je lijkt te verliezen, maar je wint zoveel terug.
Je lijkt zoveel te verliezen, want je moet jezelf verloochenen,
je lijkt zoveel te verliezen, want je hebt een kruis te dragen, net zoals Christus dat deed
en toch – je wint zoveel, want je gaat achter Christus aan.
Al is dat voor heel veel mensen in deze wereld, die niets van geloof begrijpen,
ook een keuze waarbij je alleen maar kunt verliezen.
Achter Christus aan, wat levert je dat nou op?
Je behoudt je leven, als je dat alles opgeeft voor Christus,
dan zul je Christus vinden.

Dan moeten we er over eens zijn, dat Christus vinden het mooiste is
dat je kan overkomen. Niets is mooier dan dat.
Al het andere dat je in je bezit zou kunnen krijgen,
al win je de hele wereld,
al win je de mooiste Olympische medaille
en word je in het Holland Heineken Huis gehuldigd
En krijg je hier in Nederland er nog eens een huldiging bij,
Als je schade lijdt aan je ziel – wat heb je daar dan aan?
Als je geen rust van binnen kent, als je Christus niet kent.
Dan mag het nog zo mooi zijn als je uitgenodigd wordt in tv-programma’s,
geïnterviewd wordt door kranten en in allerlei magazines komt te staan.
Ik denk dat iedereen daar wel eens van droomt.
Wat schiet je daar mee op, als iedereen je kent en iedereen vol bewondering is
als je vergeet dat er een God is, die je schepper is en die je leven vraagt?
Als je vergeet dat om te kunnen leven er voor je betaald is.
Nee, niet door een rijke sponsor die je in staat stelt om je te focussen
op die ultieme sportprestatie, geen bedrijf dat met jouw succes bekend wil worden,
maar Christus, die Zijn eigen leven gaf.
Als je dat vergeet, dan heeft dat een enorme negatieve betekenis,
nog ingrijpender dan je niet kwalificeren voor een bepaald toernooi
nog ingrijpender dan gebrek aan sponsorgeld, waardoor je je carrière moet beëindigen.
Christus noemt dat: schade lijden aan je ziel.
Je kunt blijkbaar iets winnen, waarbij je schade oploopt, waarbij je uiteindelijk verliest.
Hier verwijst de Heere Jezus naar een eerdere ervaring,
Toen Hij zelf het aanbod kreeg om de hele wereld te winnen.
Hij hoefde alleen maar voor de satan te knielen
En Hij zou de hele wereld krijgen – zonder er verder veel moeite voor hoeven te doen.
Je wint dan, voor even: even de eer en de roem, even het plezier van de huldiging,
maar je betaalt een grote prijs, schade aan je ziel.
dat is een forse uitspraak.
Je krijgt iets, je wint iets dat je op korte termijn iets brengt,
maar op langere termijn beschadigt het je.
Het is net als hetzelfde als wat jonge meisjes doen in conflictgebieden
die om aan eten te kopen hun lichaam aanbieden.
Je wint even wat, maar de schade is groot.
Schade aan de ziel, omdat je het leven niet vindt, omdat je Christus niet vindt.

De enige manier is om achter Christus aan te gaan.
Om als sporter een prestatie te behalen moet je trainen, elke dag opnieuw
en zet je alles aan de kant.
Sporten is een levensstijl: je eten is er op afgestemd, de plaats waar je bent ook,
en vaak weinig gelegenheid om echt contact te hebben met familie of vrienden.
Achter Christus aangaan is ook een manier van leven, een levensstijl.
Je gaat achter Christus aan.
Dan zet je niet jezelf voorop, niet jezelf op de eerste plaats.
Het gaat niet om wat ik wil, niet om welke prestatie ik ga behalen,
Ik bepaal niet de koers van mijn leven.
Sterker nog, het is een heel gevecht, want ik zou wel wat willen bepalen.
Ik zou wel graag in mijn eigen leven de baas willen zijn, achter het stuur willen zitten.
Als je achter Jezus aan wilt gaan, dan moet je jezelf verloochenen.
Dat betekent niet, dat je geen mening meer hebt, of dat je een niemand wordt,
maar dat je weet te buigen voor Jezus
en dat je zegt: Ik merk aan alles in mij, dat ik zelf een andere weg zou gaan.
Ik hoor een stem die zegt tegen mij: niet dat smalle pad, niet die kant.
Ik voel in mij een neiging die mij de andere kant op wil laten gaan,
Een andere weg dan Jezus, maar ik luister daar niet naar.
Ik ga de weg van Jezus. Ik ga achter Hem aan en Hij bepaalt waar ik naar toe ga.
Hij bepaalt wat ik met mijn leven doe.
En of ik nu door veel mensen gezien wordt of door weinig mensen,
of mijn keuze nu begrepen wordt of niet,
of ik uitgelachen wordt en er buiten lig – ik ga door, achter Jezus aan.
Al zegt alles in mij: dat moet je niet doen, je hebt veel meer in je.
Er ligt een glansrijke carrière, de hele wereld ligt bijna aan je voeten, nog even doorgaan!
Je kunt invloed hebben, je kunt een stempel zetten.
Nee, zegt Jezus, achter mij aan: dat is een andere weg, niet jouw weg,
maar ook nog eens een weg waarop je een kruis draagt.

Het dragen van een kruis betekende in die tijd dat je er niet meer bij hoorde.
Je was veroordeeld, een crimineel, geen plek meer voor jou in deze samenleving.
En als mensen je zien, draaien ze hun hoofd om:
Ze willen niet meer bij je horen. Jij bent niet meer hun vriend, jij bent geen familielid meer.
Ze schamen zich voor je.
Dat is de weg achter Jezus aan. Vaak het tegenovergestelde van succes.
Vaak geen makkelijke weg en je denkt: waarom toch.
Waarom ziet niemand dat ik geloof in God?
Waarom ziet niemand aan mij dat ik achter Jezus aanga?
Je doet het ook niet voor anderen, maar allereerst voor Christus.

En als je het voor anderen doet, dan doe je dat om hen te wijzen op deze weg,
te wijzen op Christus, door hen voor te houden, dat dit de enige weg is die je moet gaan
om echt leven te vinden, om je ziel te bewaren voor beschadigingen,
om te voorkomen dat je uiteindelijk verliest, al lijk je alles gewonnen te hebben.
Om voor te houden dat je alleen kunt winnen als je verliest.
Dan moet je zelf ook eerst verliezen: Heer, hier is mijn leven voor u.
Ik zou mijn leven willen bepalen, maar u moet dat doen.
Ik zou respect en aandacht van anderen willen,
ik zou overladen willen worden met eer, met bewondering.
Maar ik weet dat U mij een kruis laat dragen
en wat U doet is goed, als het Uw weg is dan ga ik die.
Al zie ik daar weinig van en heeft het voor mijn gevoel weinig effect.
Anderen kun je alleen maar winnen door te verliezen.
Door niet te zeggen: Ik moet ze redden, want alleen het kruis van Christus redt.
Wij kunnen het geloof niet aan een ander geven.
Alleen erover vertellen, alleen het voorleven – dat spreekt vaak nog meer dan woorden.
Door achter Jezus aan te gaan, door onszelf te verloochenen, door ons kruis te dragen
En wat dat oplevert – we weten het niet. Of we veel vrucht dragen, dat is niet aan ons.
Onze focus is Christus. Zijn weg.
Of we tot zegen voor anderen zijn, daar gaan we niet over.
Daar mag je wel om bidden. Laat mij een instrument zijn in Uw hand.
Dat mag ook een extra aansporing zijn om jezelf te verliezen
om de weg te gaan van Christus achter Hem aan, om anderen te winnen.
Je lijkt te verliezen: je carrière waarmee je indruk kunt afdwingen, je eigen keuze,
maar je wint er veel voor terug, meer dan de wereld: Christus!
Als Christus terugkomt, dan is alle verlies niet voor niets geweest.
Want als je Christus gevonden hebt, hier in dit leven,
dan krijg je een beloning die meer is dan een Olympische medaille,
die meer is dan de jackpot bij de postcodeloterij.

Toen ik nazocht welk bedrag er gewonnen kan worden,
kwam ik een bericht tegen van iemand die in 2016 misgreep.
Hij dacht een lot te hebben, maar omdat er te weinig geld op zijn rekening stond,
Was het bedrag niet afgeschreven en liep hij ongeveer 2 miljoen mis.
Het ging hem helemaal beheersen, zozeer dat hij niet meer in deze straat kon wonen.
De buren vonden hem een slechte verliezer.
Als je wilt winnen,. zorg dan dat je rekening betaald is – door Christus,
dat je Hem gevonden hebt en dat je het anderen uitlegt hoe groot die waarde is.
Dan heb je meer dan een lot, want dan is het maar afwachten of je wint,
maar met Christus win je altijd.
Daar gun je anderen ook. Het is een weg die je niet alleen wil gaan.
Daarmee eindigt het evangelie van Mattheüs ook,
met de opdracht om zoveel mogelijk mensen mee te krijgen op deze weg.
Nee, dat kunnen wij niet.
Maar wel door erover te vertellen, door het voor te leven, de weg achter Jezus aan.

 

Heer, U bent mijn leven, de grond waarop ik sta.
Heer, U bent mijn weg, de waarheid die mij leidt

U die via duizend wegen ons hier samen bracht
en op duizend wegen zendt U ons weer uit
om het zaad te zijn van Gods rijk.
Amen

Valse en ware mystiek. (Gedachten bij Klaas Schilder – 1)

Valse en ware mystiek.
Gedachten bij Klaas Schilder – 1


Klaas Schilder is de theoloog van de scherpe analyses. Vooral met betrekking tot tegenstellingen. Een van de tegenstellingen, waar hij voortdurend scherp in het vizier heeft, is de tegenstelling tussen geloof en ongeloof. Deze tegenstelling komt in verschillende gedaanten terug. Bijvoorbeeld als tegenstelling tussen valse en ware mystiek. De valse mystiek worstelt zich naar een hoogtepunt toe, om daar blijven, uit te rusten en te genieten van een wijds uitzicht. De ware mystiek weet, dat op het hoogtepunt het gevaar is om te vallen, om zich te stoten aan de steen des aanstoots. De ware mystiek weet dat zij op het hoogtepunt haar kruis op zich moet nemen. Op het hoogtepunt begint de worsteling, de verleiding. Daarom moet men ook beducht zijn voor een hoogtepunt in het geloofsleven. Nadat Petrus zijn belijdenis heeft uitgesproken, struikelt hij over de steen des aanstoots. Om Petrus te bewaren voor zijn val, veranderde Jezus van genre en toon. Jezus ontlokte aan Petrus zijn Messiaanse lied – Jezus is de Christus. ‘Doch toen het het thema van dat lied – Jezus is de Christus! – gereciteerd was door den blijden leerling-cantor, toen was de stem van den Meester gaan dalen. Hij was, om zoo te zeggen, uit het hoogtepunt van den epischen zang, teruggevallen naar het dieptepunt van het didactisch spreken.’ (Christus in Zijn lijden, deel I, p. 8). De ware mystiek kan niet zonder de uitleg en de aanspraak. Zelfs niet als zij is aangekomen op haar hoogtepunt.