Preek Goede Vrijdag 2017

Preek Goede Vrijdag 2017
Schriftlezing:  Genesis 3, Johannes 19:17-37

Gemeente van onze Heere Jezus Christus,

Er is een afbeelding die voor mij de Bijbel in een plaat samenvat: Eva ontmoet Maria.
Het is een afbeelding met een ontmoeting van de twee vrouwen.
Eva met een vrucht in de hand, kijkt naar beneden, schuldbewust.
Aan haar ogen is te zien dat ze beseft dat ze met haar daad veel kapot gemaakt heeft.
Voor haar staat Maria, zichtbaar zwanger, met haar ene arm troostend om Eva geslagen,
met haar andere hand heeft ze de hand van Eva vast
en heeft de hand van Eva op haar eigen buik gelegd,
een gebaar waarmee ze aangeeft: wacht maar op het Kind dat uit mij geboren wordt.
Dat zal geboren worden om alles te herstellen.
Op de afbeelding is ook een slang te zien, die zich heeft gekronkeld om de benen van Eva
als teken dat deze slang in Eva een prooi gevonden heeft.
Maar Maria heeft haar voet op de kop van de slang.
En Ik zal vijandschap teweegbrengen tussen u en de vrouw,
en tussen uw nageslacht en haar Nageslacht.
Dat zal u de kop vermorzelen en u zult het de Hiel vermorzelen.

eve mary

Eva ontmoet Maria.
Het leven van beide vrouwen gaan over een ingrijpende verandering in onze geschiedenis.
Een wissel omgezet.
We hebben het gelezen in Genesis 3, hoe Adam en Eva werden weggestuurd
uit de hof van Eden
en dat bij de ingang van de hof twee engelen staan, die weg versperren.
Het is niet meer mogelijk om in de hof van Eden, in het paradijs te verkeren.
Het paradijs was niet alleen een volmaakte wereld,
een wereld zonder pijn en verdriet, zonder lijden, zonder zonde,
maar ook een plek waar Adam en Eva samenleefden met de Heere God,
Waar Hij hen opzocht om, waar Adam en Eva zich mochten verheugen op Zijn komst.
Dat was voorbij.
De engelen versperren de toegang:
Het leven in het paradijs is voorbij, er is geen terugweg meer mogelijk.
En dat ligt niet aan God, maar dat ligt aan wat er in het paradijs gebeurde,
Wat Adam en Eva deden.
Dat we niet bij God kunnen horen, dat ligt aan ons mensen.
Er is aan onze kant iets misgegaan.
Niet aan Gods kant: Hij is dezelfde gebleven.
Na de zondeval is Hij dezelfde als voor de zondeval, maar wij mensen zijn veranderd
en omdat wij veranderd zijn kunnen we niet in Gods nabijheid blijven.

Vergelijk het met een man die bij een groot bedrijf werkt.
Hij is de rechterhand van de directeur.
Bij een belangrijke beslissing die hij moet nemen, gaat hij niet naar de directeur,
maar naar de concurrent en neemt een beslissing die voor de concurrent goed uit komt
en nadelig is voor zijn eigen directeur.
Als de directeur erachter komt, wat zijn rechterhand heeft gedaan, wordt de man ontslagen.
Dan kunnen we zeggen: de man wordt ontslagen, omdat zijn directeur boos is, beledigd,
maar de fout ligt bij de man zelf, die het vertrouwen heeft beschaamd
en de concurrent in de kaart gespeeld heeft.
Het gaat er niet om dat God beledigd is, in Zijn eer is aangetast of boos
en dat die boosheid of beledigdheid ontladen moet worden op het kruis van Golgotha,
maar wij hebben, in Adam en Eva, het zelf onmogelijk gemaakt om bij God te kunnen blijven.

Vergelijk het met een man die een goed huwelijk heeft.
Hij en zijn vrouw hebben het goed, in materieel opzicht, de klik, er is liefde en vertrouwen
en toch legt de man het aan met een andere vrouw.
Zijn vrouw komt erachter en zet hem het huis uit.
Dan kan hij zeggen: Ik ben het huis uitgezet, omdat mijn vrouw er een punt achter zette.
Zij was boos. Zij wilde niet meer dat ik bij haar in een huis ben.
Dat is de schuld bij de ander leggen.
Wij kunnen niet bij God in het paradijs blijven, omdat er aan onze kant iets mis is gegaan.
Daarvan kunnen we doen dat het iets heel kleins is, iets onbenulligs,
het eten van een vrucht
zoals iemand ook over het doorvertellen van bedrijfsgeheimen luchtig kan doen
of over het er op na houden van een andere relatie.
Het eten van de vrucht betekent dat we het kwade leren kennen
en dat in alles wat we daarna doen, dat kwade meekomt
en dat kwade kan zijn: wantrouwen naar God toe,
dat we Hem niet helemaal vertrouwen en Hem daarom maar niet meer benaderen.
het slechte denken van God,
denken dat Hij het ons niet gunt om meer te weten of meer te zijn,
dat het niet Gods oneindige wijsheid is, maar door jaloezie gedreven.
en als God iets vraagt, het tegenovergestelde doen.
Buiten het paradijs.
Eva die schuldbewust naar beneden kijkt en beseft:
voor mij geen plaats meer bij God en ik kan het niet zelf herstellen.
Zoals de man die bedrijfsgeheimen verkoopt, het niet meer kan herstellen
en geen recht meer kan doen gelden op zijn positie in het bedrijf, omdat hij het verbruid heeft.
Zoals die man die het buiten zijn huwelijk zocht, geen recht meer heeft
om zijn plek thuis op te eisen, maar alleen thuis mag komen als zijn vrouw het toestaat.
De kerk zegt over, wat daar in het paradijs misging en wat in Genesis 3 beschreven is,
dat het niet een kleine vergissing is, die zomaar even goedgemaakt kan worden,
maar dat het een brutale aanval op God was, een daad van opstand, rebellie.

Een wissel omgezet – dat gaat om een trein die een andere kant opgaat
en niet meer terug kan gaan.
Een wissel omgezet, dat gebeurde in het paradijs,
Waarbij de wegen van God en ons mensen uit elkaar gingen,
niet omdat God veranderde, Hij is van eeuwigheid tot eeuwigheid Dezelfde,
maar omdat wij mensen voor een verandering kozen, een ingrijpende verandering,
Die ook effect had op onszelf.
Wij veranderden, zodat wij niet meer bij God kunnen zijn.
Adam en Eva die uit de hof gaan en de engelen die de weg blokkeren,
Dat is niet alleen een straf, maar ook een bescherming voor ons,
omdat wij niet kunnen bestaan bij God die zo heilig is, omdat wij onze heiligheid kwijtraakten.
Met Eva zijn we buiten het paradijs terecht gekomen, een wissel omgezet,
onmogelijk om uit onszelf nog bij God uit te komen.

Johannes heeft gebruikt een woord om de wereld buiten het paradijs aan te geven:
Donkerheid, duisternis, het is de wereld waarin het licht van God ontbreekt.
Als hij het over de wereld heeft, heeft dat woord de betekenis
van de wereld die God de rug toegekeerd heeft
en Gods aanwezigheid niet kan, niet wil verdragen
– ook de aanwezigheid van Christus niet: kruisig Hem!
Het is een wereld waarin God niet de baas is, maar de overste van de wereld,
Dat is die slang die zich om de benen van Eva heeft gekronkeld om haar onderuit te sleuren
en verder weg te voeren bij God vandaan.
De wereld buiten het paradijs – dat is een gevangenis, een slavenbestaan,
vergelijkbaar met het leven van de Hebreeën in Egypte.

Bij Eva staat Maria.
Ze heeft haar arm om Eva heen geslagen, om haar te troosten en op te beuren
en pakt de hand van Eva vast en legt haar hand op haar buik.
Eva, wees getroost, treur niet langer om wat jij fout gedaan hebt.
Jij kunt het niet zelf herstellen, maar in mij groeit Gods Zoon, die gekomen is
om wat fout gegaan is te herstellen, om de breuk te helen,
om jouw schuld van je af te nemen en mee te nemen op het kruis.
Wanneer wij bewust een fout maken,
waarvan we weten dat we een ander daarmee benadelen, kunnen wij dat niet herstellen.
Wanneer je op een negatieve manier over een ander gesproken hebt
omdat je er van geniet om over een ander te roddelen,
en misschien daarmee over jezelf wilt doorgeven dat je heel wat beter bent,
dan kun je het kwaad dat je gestrooid hebt, niet allemaal wegkrijgen.
Wanneer iemand een ander bedrogen heeft, kan het vertrouwen niet zomaar hersteld worden.
Als iemand een moord pleegt en aangehouden wordt en veroordeeld wordt,
betekent de gevangenstraf nog niet dat degene die vermoord is terugkomt.
Kunnen wij, wanneer wij het naar God toe verbruid hebben, het zelf dan wel goedmaken
En herstellen welke schade wij aangericht hebben,
zelf de wissel ombuigen naar het goede spoor en weer in Gods gemeenschap komen?
Maria zegt tegen Eva: dat zal mijn Kind doen.
Maria, die zelf leefde buiten het paradijs
en haar Zoon, niet zomaar een kind, maar Gods eigen Zoon die mens werd
haar Zoon wordt ook geboren buiten het paradijs
en heeft maar één doel: opnieuw een wissel omzetten,
terug naar het goede spoor, om voor de mensen een nieuwe mogelijkheid te geven
toch weer in Gods nabijheid te komen,
niet omdat God veranderd is,
maar omdat aan het kruis onze positie ten opzichte van God veranderd wordt.
De zondeval was de eerste wissel, bij God vandaag,
het kruis is ook weer een wissel, terug naar God.
Maria staat bij Eva en kan Eva troosten: verlies je hoop niet,
want mijn Zoon, die niet alleen mijn Zoon is, maar Gods Zoon,
zal naar het kruis gaan en zal het daar uitroepen, voor iedereen hoorbaar:
Het is volbracht.
Machtige woorden, die voor ons als mensen zo’n wereld van verschil tonen.
Een overwinningsuitroep aan het kruis – vol troost voor de mensen die het willen geloven:
Niet langer heeft het kwade dat de slang gezaaid heeft door zijn listig spreken
meer het laatste woord, maar zijn macht en invloed is verbroken,
een nieuwe tijd is aangebroken, een wissel die is omgezet,
een nieuwe tijd waarin het weer mogelijk is om bij God te horen en bij God te komen.
Wat voor ons mensen niet mogelijk was, heeft God gedaan.
Het is volbracht – woorden waarmee de poorten van het paradijs, van de hemel opengaan,
het kruis als sleutel, waardoor geopend kan worden
Niet een instrument in onze handen, maar in Gods handen.
Het is volbracht, omdat aan het kruis Gods eigen Zoon zich gaf als het paaslam.
Niet alleen de poorten van de hemel zijn open gegaan,
maar ook de poorten van Egypte, waarachter wij gevangen zaten
en waarin de overste van de wereld ons niet liet gaan.
Het is volbracht – dat zijn de poorten van het slavenbestaan van de zonde die opengaan,
de duivel die moet laten gaan, omdat dat Nageslacht van Eva gekomen is
om hem de kop te vermorzelen.
Het is volbracht – dat is: de kop die is vermorzeld, de overwinning is behaald.
Aan het kruis staan daarom de nieuwe Eva en Adam, wordt wel gezegd.
Maria die de rol van Eva heeft en Johannes die de rol van Adam heeft.
Aan het kruis worden ze door de Heer aan elkaar toegewezen.
Bij het kruis, waar het ‘Het is volbracht!’ klinkt, is er daar die nieuwe gemeenschap
omdat nu de Heiland die sterft als het paaslam met Zijn dood de wissel omzet
en het uitroept: Het is volbracht.
Een nieuwe gemeenschap, waarin niet meer de duisternis de macht heeft,
Waarin niet meer de zonde de boventoon voert,
waarin niet meer de slang om de benen kronkelt,
Een nieuwe gemeenschap van mensen die bevrijd zijn: Zoon, zie uw moeder,
moeder, zie uw zoon.
In de Vroege Kerk werd het kruis nogal eens als boom afgebeeld,
de levensboom uit het paradijs, onbereikbaar geworden
door de zonde en door de engelen die de weg versperren.
Maria die de nieuwe Eva mag zijn en Johannes die de nieuwe Adam mag zijn,
ze staan opnieuw bij de boom, niet meer de boom van kennis van het goede en het kwade,
maar de boom van het leven, Christus aan het kruis, die voor hen het leven is
en Zijn leven aan hen schenkt, waardoor zij mogen leven.
Niet meer de verleiding om een vrucht te pakken. Niet meer de breuk,
maar het herstel, omdat het klonk vanaf het kruis: Het is volbracht.

zo mag het elke zondag klinken, en elke keer als u in Gods Woord leest
en vandaag in het bijzonder: Het is volbracht.
Mogen we bij het kruis staan dat voor ons de boom des levens is geworden,
herstel van wat verbroken is, die wissel die God heeft omgezet
waardoor wij weer terug kunnen komen.
Bij dat kruis mag het “Het is volbracht!” voor ons een loflied zijn,
Waarin we zingen van de bevrijding die onze Heer gaf, die wilde sterven aan het kruis,
Christus ons Paaslam, U hebt het volbracht.
Het is volbracht – we mogen het geloven, dat ook voor ons de poort is opengegaan.
De poort van Egypte, de poort van het paradijs.
Om uit te trekken, naar het Beloofde Land, het huis met de vele woningen, het Vaderhuis.
Daar mogen we voor eeuwig zingen: Het is volbracht! Door Christus onze Heer!
Amen





Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s