Preek zondag 5 februari 2017

Preek zondag 5 februari 2017
Johannes 3:1-15
Tekst: Johannes 3:3
Voorbereiding Heilig Avondmaal


Gemeente van onze Heere Jezus Christus,

Als ik over Nicodemus nadenk, zie ik een man voor me die eerbied en heiligheid uitstraalt,
een man voor wie ik een zwak zou hebben,
omdat je bij het zien van hem al merkt dat hij dicht bij God leeft
en ik zou graag bij hem langs gaan, omdat hij een wijze man is,
die weet wat er in de Bijbel staat, die kan luisteren
en als je je verhaal gedaan hebt, in staat is om vanuit het Woord van God te geven
wat je op dat moment nodig hebt, waardoor ikzelf ook de nabijheid van God ervaar.
Een man die elke dag in het Woord van God leest
en daar de tijd voor neemt
om het te lezen, om het op zich in te laten werken,
om te luisteren naar wat God hem te zeggen heeft
vanuit het gedeelte dat hij gelezen heeft.

Je ziet het voor je, hoe hij leest en hoe hij erover mijmert.
Ik stel me voor dat het hem vaak overkomt,
wat mij wel eens overkomt als ik bezig ben met een gedeelte uit de Bijbel
als ik bezig ben met de preekvoorbereiding: dat ik dan in een andere wereld kom,
de wereld van God, in een andere werkelijkheid,
waar ik in mijn gedachten naar toe gekomen word.
Ik stel me het zo voor dat dit bij Nicodemus elke dag gebeurt.
Omdat Nicodemus zijn hele dag invult
vanuit het besef dat hij hij elke dag leeft in Gods tegenwoordigheid.
Als farizeeër is hij zich van bewust dat hij altijd leeft in de nabijheid van de heilige God.
Dat hij in de wereld van de heilige God binnentreedt is niet iets dat hem af en toe overkomt,
maar zijn leven, vol van leven in de Schrift en vol gebed, is vol van God.
Een farizeeër is geen schijnheilige, maar iemand die zijn hele leven
van minuut tot minuut heeft afgestemd op God.

Ik proef om mij heen een verlangen naar het leven dat Nicodemus heeft,
dat leven dicht bij God, met het overwegen en mijmeren over het Woord van God
en een tijd waarin je geconcentreerd bent op God zonder afgeleid te zijn.
Ik proef het bij degenen die belijdeniscatechisatie volgen en gevolgd hebben.
Bij hen is het een zoektocht om in het gewone dagelijkse leven dicht bij God te zijn,
om Hem te ervaren, bij Hem te verkeren ,
en tijd te hebben om aandacht voor God te hebben, om vormen daarvoor te hebben.
Ik proefde het van de week toen ik bij een presentatie was
van een boek over het maken van preken,
dat er een gesprek op gang kwam over het avondmaal,
waarbij verscheidene aanwezigen aangaven:
we zouden wel vaker avondmaal willen vieren.

Na dat gesprek bedacht ik, dat dit verlangen naar meer avondmaal vieren
ook wel eens een verlangen zou kunnen zijn naar het meer van God ervaren,
en vormen om die sfeer, die wereld van God binnen te gaan
om ook in het dagelijkse leven van werk, telefoon, mail en appjes,

van tijd willen hebben voor elkaar en God, tijd die er niet is
omdat je werk zoveel van je vraagt, dat je er ook thuis nog vol van bent
en je komt er maar niet van los.
Je zou tijd voor je gezin willen hebben, maar je kunt het niet opbrengen
en tijd voor God is al helemaal moeilijk te vinden, omdat je vol innerlijke onrust bent.
Zou dat verlangen naar vaker avondmaal iets kunnen hebben
van verlangen om ook in dat dagelijkse bestaan de wereld, de sfeer van God te betreden,
elke dag even in die heilige wereld binnentreden, al is het maar voor even,
om God de lof te brengen, om je gebeden bij God te brengen,
om voordat je naar je werk gaat of je dagelijkse dingen oppakt,
weer weet: God is er en Hij heeft nog steeds deze wereld in Zijn hand,
Hij leidt mijn leven en Hij bestuurt deze wereld.
Als je zo de dag kunt beginnen om de wereld van God te betreden,
dan begin je anders aan de dag.
Misschien is je dag niet anders, maar je weet dat je een God hebt,
die jou niet vergeet en die deze wereld niet vergeet.

Nicodemus had zo’n leven: aan het begin van de dag betrad hij de wereld van God,
nam hij de tijd om te horen wat God te zeggen had
door de woorden uit de Schrift te lezen en daar langdurig over te denken,
een leven dat ik ook zou willen, minder hectiek en meer tijd met God.
Niet dat Nicodemus zonder zorgen was.
Zorgen had hij genoeg.
Als hij zich weer aan de woorden van de Heere wijdde,
Dan deed het hem vaak pijn dat de mensen om hem heen, in zijn eigen stad Jeruzalem,
van zijn eigen volk, dat toch ook het volk van God was, daar niet zoveel mee deden.
Zij namen die tijd niet.
Zij kenden de Schrift gewoon niet en hadden met de wetten van God niets te maken.
Nicodemus bad dan voor zijn volk
en door het bij God te kunnen brengen, kon hij mild zijn in zijn optreden
en een wijze leider voor het volk.
Want hij kende zijn eigen hart.
Hij wist hoe moeilijk het voor hem zelf was om steeds zo in Gods nabijheid te leven.
Hoe verantwoordelijkheden hem soms van het bestuderen van Gods woord konden afhouden
De verleidingen, die aan hem trokken, hij kende ze maar al te goed.
En dan hoe het in de stad ging: de Romeinen die de macht hadden in de stad
hen wel een bepaalde zelfstandigheid hadden gelaten, over de tempel bijvoorbeeld
maar toch uiteindelijk aan de touwtjes trokken.
Was dat niet een teken dat zijn volk eigenlijk in ballingschap verkeerde,
ondanks de tempel die er is in zijn stad, ondanks wat er in de tempel gebeurde.
Juist over die tempel maakte hij zich zorgen.
De tempel werd verfraaid, een project dat al meer dan 40 jaar duurde,
begonnen door een koning die niet uit het eigen volk kwam, Herodes,
die deze uitbouw van de tempel nodig had om zijn eigen macht te versterken.
Het was mooi geworden, die tempel
en als je er was, kwam je onder de indruk  van Gods grootheid,
je stapte de wereld van God binnen, maar het was ook wel de wereld van Herodes
waar je binnenstapte, de grandeur van de tempel die afstraalde op zijn regering.
En tegenwoordig ook de wereld van Kajafas, de hogepriester,
die allerlei kooplui van buiten de stad naar de tempel had gehaald:
handelaars in koeien en schapen, in duiven, geldwisselaars
om handel te drijven bij de tempel, om met de opbrengst de tempel te kunnen financieren.
Nicodemus had ook hier moeite mee gehad,
maar kon weinig doen dan in de vergadering van het Sanhedrin aangeven
dat hij er niet mee eens was, dat hij dit niet kon verenigen met het dienen van God
en toen daar niet naar geluisterd werd, kon hij het alleen maar in gebed brengen bij God.

En toen was daar die Jezus geweest, die al die mensen wegjoeg.
Het had Nicodemus diep geraakt: iemand die zo vol van ijver was van Gods huis,
gedreven om van de tempel weer een heilig gebouw te maken,
waar God te vinden was en die aanwezigheid niet door het commerciële verdrongen werd,
waar iemand kritische kanttekeningen durfde te plaatsen
bij het megaproject waarmee Herodes aan de haal ging met de tempel:
Breek deze tempel af en ik zal deze tempel in drie dagen opbouwen.
Dat is niet zomaar iemand.
Daarvoor kent Nicodemus de Schrift te goed.
Deze man is door God gestuurd.
Nicodemus wil deze man ontmoeten.
Hij doet dat in de nacht, als hij door niemand gezien kan worden.
Johannes, die als enige evangelist het verhaal van Nicodemus doorgeeft,
heeft de nacht nog een extra betekenis:
het volle licht is nog niet doorgebroken, het volle licht van het geloof in Christus.
Hij komt als het donker is in Israël, duister in de wereld,
maar het kan ook zijn dat Johannes bedoelt: Hij komt uit een duistere wereld
en maakt de gang naar het licht,
In Jezus heeft hij al iets van Gods licht gezien
– Ik ben het licht der wereld, zal Jezus later zeggen,
wie in Mij gelooft, zal niet in het duister wandelen.
Hij komt tot Jezus. Dat heeft voor Johannes twee kanten:
komen tot Jezus dat kan iets oppervlakkigs hebben,
dat je komt vanwege het bijzondere, vanwege de wonderen die Jezus laat zien,
maar het kan ook een eerste stap in geloof zijn
en dan wordt komen tot Jezus een stap in geloof.
Zoals er ook hier in de gemeente velen tot Jezus gekomen zijn,
misschien aarzelend, zoals we zongen voor de preek, misschien zoekend,
maar toch gekomen zijn en daarna verder groeiden in geloof,
omdat ze steeds meer in gesprek waren met Christus.
En er zijn er velen in onze gemeente die komen tot Jezus als er avondmaal is
naar voren lopen, naar de tafel, omdat ze daar Jezus weten en bij Hem willen zijn.
Jezus als Gastheer, die brood en wijn uitdeelt, om je geloof te versterken.
Daar moeten we zijn, omdat Jezus daar is, en ik voel dat ik geroepen word.
Ik moet naar Hem toe.
En dan komt Nicodemus in die nacht bij Jezus aan, het licht der wereld.
In dankbaarheid komt Nicodemus en zijn woorden zijn een lofprijzing op God:
U bent een leraar die door God gestuurd is,
want wat U gedaan hebt, kan alleen iemand doen die door God is gestuurd.
Mooi is het, dat iemand kan opmerken wat God doet, de hand van God ziet in wat er gebeurt.
En toch, het is de vraag of Nicodemus het volledig door heeft wie Jezus is.

Dat is een troost voor ons.
Je kunt komen tot Jezus, zonder dat je alles doorhebt.
Je hoeft niet alles te begrijpen in één keer.
Je geloof hoeft niet af te zijn.
Als je maar komt en gehoor geeft aan de stem van Jezus die je roept
en als je daarna maar openstaat om verder te groeien.
Dat is wat Christus Nicodemus ook gunt.
Je kunt het opvatten als heel kritisch wat Jezus zegt,
maar ook als iets wat Jezus aan Nicodemus gunt: Nicodemus het is ook voor jou!
Als je niet opnieuw geboren wordt, kun je het koninkrijk van God niet zien.
Dat is vaak als een heel kritische opmerking opgevat,
zo van: je kan het koninkrijk van God niet binnen gaan,
er moet wel eerst wat met je gebeuren.
En dan ook voor het avondmaal: je kunt maar niet zomaar aangaan,
er moet wel wat gebeuren.
Ik heb geregeld die gesprekken gehad, met gemeenteleden die aangaven
dat ze niet aan het avondmaal konden aangaan,
omdat er eerst nog iets moest gebeuren.
‘Wat dan?’ is dan altijd mijn vraag. ‘Wat moet er met jou, met u gebeuren?’
Het valt mij op dat het antwoord dan uitblijft.
Er moet wat gebeuren, alleen weet men niet wat
en dan komt er een onzekerheid: dan zal het wel niet voor mij zijn.
Je kunt beter maar niet gaan, want dan eet en drink je je ook geen oordeel.
Of er moet iets ingrijpends gebeuren, dat als de stem van God ervaren wordt.
Voor Nicodemus is het een bijzondere gebeurtenis, de tempelreiniging,
maar het is vooral zijn bezigzijn met Gods Woord
waardoor hij de stem van Christus verneemt, waardoor hij geroepen wordt
om te komen tot Christus.
Daar begint het mee, dat je die stem van Christus verneemt, die je roept.
En dat hoeft niet in een bijzondere gebeurtenis,
dat kan ook in een preek, zoals nu, in een lied, in een gebed, in een opmerking,
zoek het niet teveel in het bijzondere, ook niet in iets dat je intens beleeft, (dat kan wel)
maar hoor die stem ook in de gewone dingen die gebeuren:
als je de Bijbel leest en daarover nadenkt, als je naar een preek luistert,
of een lied zingt of beluistert.
U bent niet zomaar een leraar, maar door God gestuurd.
Dat kun je ook zomaar hebben, dat een opmerking of een lied, niet zomaar kwam,
maar een persoonlijke boodschap was van God voor jou.

Zo krijgt ook Nicodemus een persoonlijke boodschap:
Nicodemus, je ziet mij als een leraar, die door God gestuurd is,
dan zal ik je wat vertellen.
Je bent zoveel met het Woord van God bezig, je betreedt de sfeer van God elke dag
en heel je leven is op God afgestemd,
maar zien hoe God bezig is en waar, dat kun je alleen als er iets met je gebeurt.
Alleen als je opnieuw geboren wordt.
Zodra dat niet gebeurt, dan ben je net als Mozes, die voor de Jordaan moest blijven staan
en het beloofde land niet mocht binnengaan.
Dan heb je het zelfs nog slechter dan Mozes, want Mozes mocht dat land zien,
maar als je niet opnieuw geboren wordt, dan kun je Gods werk en Gods koninkrijk niet zien.

Het is niet alleen voor Nicodemus onduidelijk.
Ook voor veel gemeenteleden is het onduidelijk: opnieuw geboren worden,
wat is dat en wanneer is dat en hoe weet je dat ik wedergeboren ben?
We zullen niet de gedachte hebben van Nicodemus,
dat je weer terug moet kruipen de baarmoeder in,
maar het is wel een troost dat ook de wijze Nicodemus het niet begrijpt,
ondanks zijn kennis van de Bijbel en ondanks zijn dicht bij God leven.
Opnieuw geboren worden, dat is voor heel mensen iets mysterieus.
Er moet wat gebeuren, maar wat?
De Heere Jezus zegt tegen Nicodemus:
als je uit water en Geest geboren wordt, dan kun je het koninkrijk van God binnengaan.
Maakt dat het duidelijker? Uit water en Geest?
De Heere Jezus zegt het hier tegen iemand die het Oude Testament door en door kent.
Welke gedeelten uit het Oude Testament zouden er zijn,
die duiden op geboren worden uit het water?
Dan krijg je het verhaal van de zondvloed:
de 8 mensen die gered worden van Gods toorn over de wereld, Noach met de zijnen.
Dan zou het betekenen: Nicodemus, die door God veroordeeld wordt, is een uitweg,
een redding, ook voor jou, zoals die er voor Noach was.
Of het is het verhaal van het pad dat er onverwacht komt door het water,
als het volk door de Rode Zee moet en later door de Jordaan.

Nicodemus, je hoeft niet voor het water te staan, dat de weg blokkeert,
water waar jij niet overheen kunt.
Er is een weg, door dat water heen, naar dat door God beloofde land.
Wat Jezus hier tussen de regels door zegt:
Nicodemus, Ik ben die weg. Ik ben de weg, de waarheid en het leven.
Nicodemus, er moet wat met je gebeuren, jij moet ook door dat water heen,
dat lijkt een onmogelijkheid voor jou, maar voor God niet,
want Hij stuurde Mij, om niet alleen een leraar te zijn, maar om de weg te zijn.
Als je in geloof tot Mij komt, dan ga je door die weg door het water.
Het gaat niet om iets mysterieus of iets ingrijpends dat er moet gebeuren,
alleen maar om het geloof dat Jezus die weg is
en dat die weg er ook voor u, voor jou is en dat je die weg ook moet gaan, naar Christus toe.
Er moet wat gebeuren, Nicodemus, je moet niet alleen in je gedachten in  Gods sfeer komen,
maar je moet met heel je bestaan, met lichaam en ziel,
zoals je bij het aangaan aan de tafel niet alleen dat in gedachten doet,
maar ook daadwerkelijk gaat, de stap zet, naar voren loopt en gaat zitten,
brood pakt van de schaal, het brood dat Christus je aanreikt
en wijn dat door Christus je gegeven wordt.
Het is de enige weg ten leven, Nicodemus.
Het is de enige weg ten leven, gemeente.
De weg die is er, u mag die weg gaan, u moet die weg gaan.
Een weg ten redding.
De Heere Jezus zegt nog meer, om uit te leggen hoe die je die weg kunt gaan.
We zullen daar volgende week in de avondmaalsdienst naar luisteren:
de Zoon des mensen die verheven wordt.
Hij vergelijkt het kruis met een verhaal uit het Oude Testament:
Als het volk Israël te maken krijgt met giftige slangen, waarvan de beet dodelijk is.
Alleen wie opkijkt naar de slang, die door Mozes op een stok gestoken werd, wordt genezen.
Zo wordt iedereen, die zijn oog op Christus slaat, die gestorven is aan het kruis, voor u gestorven, gered, van de zonde, gered uit de duisternis.
Hij is de weg en als je naar dat kruis kijkt, waarin Christus gehangen heeft, dan ga je die weg
de weg van het opnieuw geboren worden, de weg van het water, de weg van de Geest.
Dan ga je beloofde land in en dan is de Geest al in je en zal in je werken.
Je weet niet hoe de Geest werkt, waar Hij je vandaan haalt en waar Hij je brengt.
Daar moet je ook niet druk mee zijn.
In de week van voorbereiding gaat het vooral om, dat u die weg gaat,
de weg door het water heen, de weg die Jezus is, door te kijken naar het kruis
en elke dag die sfeer, die wereld van God, van Christus aan het kruis gestorven is te betreden.
Ja, ik schiet tekort, ik kom uit het donker,

maar Hij is het licht, Hij is mijn leven, mijn redding.
Wij komen uit de nacht van zonden, daar komen we vandaan,
maar we komen bij U, door die weg heen, om bij U te zijn,
voor altijd en ook volgende week als Uw tafel er is.
Dat is ons houvast wanneer wij onszelf en onze tekorten zien, onze zonden,
dat uw licht schijnt, uw licht alleen.
We schromen er te komen, om volop in uw licht te staan,
geef ons kracht toch te komen.
Had Gij ons niet meegenomen, dan waren wij niet gegaan,
maar U neemt ons mee, de weg door het water heen, om opnieuw te beginnen,
de weg die U bent.
Laat uw liefde ons bestralen en net als Nicodemus U als het licht vinden.
Uw licht dat schijnt, ook over mij, uw licht alleen!
Amen



Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s