Preken als (theo)poëzie

Preken als (theo)poëzie
Preken in een postmoderne tijd

Als kerken maken we een enorme paradigmawisseling mee: de verandering van moderniteit naar postmoderniteit. Deze paradigmawisseling roept door de vele veranderingen ook veel onzekerheid op.

Volgens Paul Scott Wilson is de overgang naar postmoderniteit niet alleen maar een bedreiging voor de kerken en voor de verkondiging van het evangelie.  In zijn Preaching as Poetry (2014) geeft hij aan dat volgens hem de postmoderniteit juist veel kansen voor de verkondiging van het evangelie biedt . Postmoderne denkers zijn op veel punten geen tegenstanders, maar juist welkome bondgenoten. Veel meer dan in de moderniteit is in de postmoderniteit creativiteit en verbeelding van belang bij de verkondiging van het evangelie. Creativiteit en verbeelding zijn niet alleen noodzaak, maar zijn zelf ook een enorme stimulans in de verkondiging.

preaching-as-poetry

Postmoderniteit
In de moderniteit waren de natuurwetenschappen van groot belang. Zij bepaalden het paradigma en gaven de normen aan van beredeneerde waarheid. Logisch nadenken was de norm. Communicatie moest helder en efficiënt (en dus ook reductionistisch) gebeuren. Wilson spreekt daarom van de Age of Math (tijdperk van de mathematica). Postmoderniteit is een reactie op de dominantie van de natuurwetenschappen. In de postmoderniteit wordt niet alleen met de bril van de natuurwetenschappen gekeken, maar ook met de bril van de poëzie: er komt ruimte voor tegenstrijdigheden, voor wat anders is, voor het irreguliere.

Theopoetry
In zijn Preaching as Poetry sluit Wilson aan bij een recente ontwikkeling in de theologie: de opkomst van de theopoetry (L.B.C. Keefe-Perry, James K.A. Smith, Scott Holland, ea).
Theopoetry is een manier van de werkelijkheid zien en waarnemen, zoals poëten de werkelijkheid zien, een manier van waarnemen die ook aandachtig bezig is met Gods aanwezigheid, met Gods handelen in het alledaagse bestaan. Deze waarneming is niet gericht op verklaring van wat er gezien wordt, maar houdt ruimte voor het mysterie, het ongrijpbare in het alledaagse. Een predikant is bij uitstek een theopoëet, iemand die werkzaam is in Gods poëzie. Volgens theopoëten kan het contact met God niet zonder verbeelding
M. Craig Barnes, The Pastor as Minor Poet (2009) legt het verschil uit tussen handelen volgens Math en volgens Poetry:

Een ingenieur volgt bij het bouwen van een brug over een diepe ravijn zijn tekstboeken. Men mag hopen dat zo’n ingenieur enorm toegewijd is aan die boeken. De poëet, die over deze brug naar huis rijdt, ‘bouwt’ deze hele dag verzen die het verlangen van de ziel onthullen naar zo’n overbrugging als we staan aan de oevers van een ramp en naar beneden staren in de doodsvallei.

Theopoetry heeft een uitnodigend karakter. Volgens Wilson is een dialoog tussen theopoetry en theologie heel zinvol en verrijkend, ook voor de theologie. Volgens hem is de theopoëtische benadering erg geschikt om in een tijd van diversiteit anderen in contact te brengen met het evangelie. In het getuigen en belijden van Christus mag dankbaar gebruik gemaakt worden van de theopoëtische benadering. In de theopoëtische benadering kan men veel meer aansluiten bij de zoektocht en de aarzeling van de ander en toch door authentiek te getuigen ook over Christus vertellen. Het theopoëtische getuigenis is een creatieve bijdrage aan de kerk.

In zijn boek gaat Wilson de 3 klassieke waarden schoonheid, goedheid en waarheid na. Deze klassieke waarden hebben in de postmoderniteit (Poetry) een heel andere invulling gekregen dan in de moderniteit (Math). (De moeite waard om nog eens afzonderlijk uit te werken! Wie weet…)
De verkondiging kan veel leren van die andere invulling. Wilson werkt eerst de verandering uit in de postmoderniteit. Vervolgens schetst hij hoe de schoonheid, de goedheid en de waarheid van God opgemerkt en verwoord kan worden. Vervolgens geeft hij homiletische aanwijzingen waarbij hij de schoonheid van God en Zijn handelen met Kerst verbindt, Gods goedheid met Pasen en Gods waarheid met Pinksteren. Tussendoor werkt hij zijn eigen homiletische model (onder andere de 4 pagina’s) nog meer uit.

N.a.v. Paul Scott Wilson, Preaching as Poetry. Beauty, Goodness, and Truth in Every Sermon. The Artristry of Preaching Series, 1 (Nashville: Abingdon Press, 2014).

De serie The Artristry of Preaching Series werkt creatieve aspecten van het preken maken uit, die in gebruikelijke boeken over preken maken niet echt aan de orde komen:
deel 2: Scott Hoezee, Actuality. Real Life Stories for Sermons That Matters
deel 3: Peter Jonker, Preaching in Pictures. Using Images for Sermons That Connect 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s