Preek zondagavond 13 september 2015

Morgen doe ik het beter
Preek zondagavond 13 september 2015
Dankzegging en nabetrachting Heilig Avondmaal
1 Samuël 16:1-13
Tekst: vers 13

Gemeente van onze Heere Jezus Christus,

De hoogleraar Herman Selderhuis schreef eens een boekje
onder de titel: Morgen doe ik het beter.
Hij begint het boekje ermee door te vertellen
dat hij ‘s avonds als hij thuiskomt langs de bedden van zijn kinderen loopt
en bij het zien van zijn slapende kinderen denkt:
Morgen wil ik proberen om een betere vader te zijn.
Hij zegt daar achteraan: dat geldt niet alleen voor mijn vader-zijn,
maar dat geldt ook voor mijn christen-zijn.
Hij schrijft: Van heel mijn christen-zijn zou ik willen
dat het morgen beter was dan het vandaag geweest is.
Maar omdat ik me bijna iedere dag voorneem het morgen beter te doen,
Vraag ik me af of het met mijn christen-zijn ooit nog wel wat zal worden.

Dat zijn herkenbare woorden vermoed ik:
de verzuchting dat je christen-zijn elke keer tegenvalt,
ondanks dat je het weer voorneemt om het beter te doen.
Morgen doe ik het beter.
Dat klinkt hoopvol, morgen ga ik er echt mee aan de slag
en doe ik wat mij vandaag niet is gelukt.
Het klikt ook als een teleurstelling: vandaag weer een dag
waarop het niet gelukt
om van mijn leven iets te maken waarmee ik God dien, Hem eer.
Het klonk in de voorbereiding:
Wij erkennen dat wij nog vele zonden en gebreken in onszelf aantreffen,
namelijk: dat wij geen volkomen geloof hebben
ons er niet toe zetten God met zo’n ijver te dienen als wij behoren te doen,
maar dat wij dagelijks strijd hebben te voeren met de zwakheid van ons geloof
en onze verderfelijke begeerten.

Als dat zo is, als u zich hierin herkend hebt,
hebt u vast ook in de afgelopen week gedacht, of vanmorgen bij de tafel:
ik ga het anders doen.
Morgen doe ik het beter – of liefst nog vandaag
en houd ik het langer vol dan anders.
De viering van het heilig avondmaal is een moment om weer opnieuw te beginnen
vol goede moed, omdat je weer gesterkt bent,
weer gewezen bent op de genade van onze Heere Jezus Christus,
Zijn bloed dat ons reinigt,
Zijn Geest die ons wil vernieuwen,
zodat we het morgen ook echt beter gaan doen.
Avondmaal zet ons er ook toe aan om het voor te nemen:
morgen doe ik het beter
en het niet alleen voor te nemen, maar ook serieus werk van maken.

Want dankzegging is niet alleen maar een dankbaar gevoel,
een gevoel van het moment waarop we aan de tafel zitten
en weer de ervaring hebben, of de bevestiging,
dat de genade die Christus voor ons verwierf ook echt voor ons is.
Dankbaarheid is dat zeker, maar dankbaarheid is ook een levensstijl:
God loven met hart en mond, met heel ons leven waarachtige dankbaarheid.

God loven met ons hart – het hart, waarvan de Heere zegt tegen Samuël:
God ziet het hart aan:
het hart, waarmee we het ons voornemen,
waarin het verlangen groeit om het serieus aan te pakken
omdat God het zo waard is, als onze Schepper, als onze Verlosser.
Het hart, dat is de bron van ons handelen, daar gebeurt het.
Voor anderen verborgen – maar God ziet de afwegingen,
het heen en weer geslinger, het gedimdam, zal ik wel, zal ik niet,
wat zullen de anderen van mij denken, hoe komt het over,
als ik het nu wel doe, wat dan.
Maar ik durf niet.
Of juist: een zelfverzekerdheid, ik kan het wel even, laat mij het maar doen,
dan is het zo gebeurd.
God kan tevreden met mij zijn, want door mij maakt Zijn werk vorderingen.
Zullen de broers van David om die reden zijn afgewezen,
omdat ze al te graag willen, omdat ze het in zich hebben,
omdat ze dat getob over morgen doe ik het beter niet kennen
want ze steken vandaag de handen uit de mouwen.
Zij zullen later optrekken met het leger van Saul de Filistijnen tegemoet,
terwijl David achterblijft.
Maar als Goliath de Heere, de God van Israël bespot, doen de broers niets.
God ziet het hart aan.
Dat is hier een kritische notie, waarin God een oordeel velt.

Maar daar blijft het niet bij.
Want er is er één die wel de toets kan doorstaan: David,
aan wie eerst niet wordt gedacht, het kleintje, laat hem maar.
Wat zegt dat over het hart van David,
dat juist hij wordt gekozen door God om de koning van Israël te zijn.
Een man naar Gods hart.
U kent de verhalen over David:
de behoefte om Nabal te wreken, omdat hij niet is uitgenodigd voor het scheerdersfeest,
zijn hart dat een verlangen voelt naar Bathseba
en na zijn vreemdgaan de sporen wil verdoezelen
door de schuld op Uria te schuiven en als dat niet lukt
Uria uit de weg laat ruimen op een manier die niet zal opvallen,
David die niet ingrijpt bij Amnon als hij zijn halfzus geweld aandoet,
die niet ingrijpt als Absalom Amnon doodt vanwege zijn zus Tamar.
Een man naar Gods hart?
Dat laat in ieder geval zien, dat het niet de daden zijn van David
die hem de uitverkorene maken.
Zijn positie: hij heeft niets om op te pochen, hij heeft niets in te brengen.
Gods keuze berust niet op allereerst op onze daden,
Wat we er nu van terechtbrengen.

Als we vandaag een leider moeten kiezen, dan doen we er wel even over.
Partijen zijn nu al bezig om een lijst voor mogelijke Tweede Kamerleden samen te stellen.
CV’s worden gewogen, kandidaten worden besproken, getoetst, bevraagd.
Wie iets in zijn of haar mars heeft, maakt meer kans.
Maar David wordt niet eens beoordeeld.
Hij telt niet mee.
Wel voor God.
Hij is de kandidaat van de Heere.
Niet de topkandidaat waar wij naar op zoek zijn.
De figuren uit de Bijbel lijken vaak wel van die topfiguren
en we hebben om ons heen misschien wel topgelovigen,
kandidaten die het in onze ogen goed doen om op de lijst voor ouderling of diaken te komen
en daarom hebben we hen ook voorgedragen
en ondertussen bedenken we bij onszelf: dat niveau behaal ik niet.
Ik haal niet het niveau van een David, van een Samuël.
Selderhuis, in zijn boekje Morgen doe ik het beter, geeft aan
dat hij van de personen uit de Bijbel ook dacht dat het topgelovigen waren.
Topkandidaten, die God op het oog had,
omdat ze nooit twijfelden, geen halfslachtige keuzes maakten,
niet in de fout gingen en altijd vol vuur voor God gingen,
niets een morgen doe ik het beter, maar vandaag.
Het was voor hem een openbaring, een opluchting
dat het anders blijkt te zijn.
De mensen uit de Bijbel zijn helemaal geen topgelovigen,
uitmuntende kandidaten die de opdrachten van God direct begrepen
en op een zeer hoog niveau uitvoerden.
De conclusie van het lezen van de Bijbel
kan alleen maar zijn dat God de God is van gewone mensen.
Gewone mensen die vanwege hun zonde en schuld voor God
door Hem gered en gerechtvaardigd zijn.
Maar wel gewone mensen,
die ondanks hun zonden en ondanks hun gewoon zijn, of misschien wel juist dankzij hun gewoon-zijn, door God worden ingeschakeld.
God is een God van gewone mensen, zegt Selderhuis, van mensen zoals u en ik.
God heeft een ander selectiecriterium: De Heere ziet het hart aan.
Uw hart, mijn hart, daar kijkt Hij naar.
Niet het meest stabiele deel van ons, niet het meest robuuste dat wij hebben
en zoals ons hart is, zo zijn we zelf,
vaak op zoek naar stabiliteit, zoekend, zwervend.
Tohoewabohoe.

Vandaar dat offer dat Samuël moet brengen,
vandaar de opdracht die Samuël geeft om te heiligen.
Want met ons hart, zoals dat is, kunnen wij niet voor God leven,
komt er helemaal niets van ons terecht.
Waar God naar kijkt, is niet of wij uitmuntende plannen hebben
en de bereidheid om een flink deel van onze tijd of ons bezit te investeren.
Allereerst kijkt God of we bereid zijn
om ons hart te laten reinigen, om ons leeg te maken
en helemaal open te zijn voor God.
Waar kijkt God naar, of we afhankelijk zijn van Hem, ons laten leiden.
Of wij zoeken om God te dienen, of dat verlangen er is,
om het morgen beter te doen.
Al slagen wij er niet in om onszelf te verbeteren
en dat niet als een excuus, of een constatering om maar bij de pakken neer te zitten
en het erbij te laten,
maar vanuit pijn, vanuit schaamte dat we het ondanks alles nog niet zover brengen.

David blijft niet gewoon:
De Geest die over hem komt
Wat betekent dat?
Alles wat David doet, komt van de Geest vandaan.
Over David wordt niets gemeld, behalve dat hij de schapen hoedt.
Al het andere dat David doet, van het harpspelen tot het verslaan van Goliath,
van het zwerven door het land, omdat hij op de vlucht is voor Saul,
de strijd die hij later aanbindt tegen de Filistijnen,
dat allemaal is de Geest die over hem vaardig wordt.
De Geest: dat is God in ons aan het werk,
de Geest die in Christus woont en in ons als Christus’ leden.
In ons hart woont de Geest, dat instabiele, steeds dolende,
We zoeken het leven buiten onszelf – ook onze innerlijke rust en stabiliteit
in de Geest van Christus.
De Geest – wat is de Heilige Geest?
Wat doet de Heilige Geest in u, in jou?
De Geest is: God in ons aan het werk,

in ons hart, in onze hersenen, in onze spieren
maakt ons van harte bereid om God te dienen, stelt ons in staat on bezig te zijn.
In ons gewone dagelijkse werk,
in het bijzondere dat we voor God – het is de Geest die in ons aan het werk is
en ons mogelijk maakt bezig te zijn, ook bezig voor de Heere.
Door de Geest komt er iets uit onze handen,
kunnen we ook voor God bezig zijn,
als clubleiding, als ouderling, als diaken.
De Geest wordt vaardig – daarmee kunt u iets doen
dat u van uzelf niet had verwacht, stijgt u boven uzelf uit.
God van gewone mensen,
de mensen op een bijzondere manier gebruikt in Zijn dienst.
David, u, jou, mij.

De Geest wordt vaardig over David.
David wordt door God geschikt gemaakt om koning te zijn.
Hij heeft het niet van zichzelf.
Een commissie die een kandidaat-koning zou moeten zoeken,
zou aan David wellicht voorbij gaan.
Te weinig bijzondere kwaliteiten.
Teveel een risico, door zijn karakter met schaduwzijden,
te makkelijk te verleiden, te weinig daadkracht als er in eigen kring opgetreden moet worden.
Geen topgelovige, maar gewoon, David, het kleintje
en toch: de Geest komt over hem.
Een voorbode van de vernieuwing van Israël.
De koning door de Geest geleid – een voorbode
dat de Heilige Geest over heel het volk komt,
Dat de Geest over iedereen vaardig wordt
– een voorbode van Pinksteren.
Israël is nooit meer hetzelfde, want de toekomstige koning heeft reeds de Heilige Geest

Avondmaal is ook een nieuwe start
dat de Geest weer vaardig wordt over ons, over u, over mij.
Een nieuwe kans die God ons geeft,
onverdiend, want het is niet de eerste kans
en toch weer opnieuw een begin,
een nieuw begin van de Geest in ons,
waarmee Hij in ons werkt, u in dienst neemt,
jou een bijzondere taak laat verrichten waar jezelf versteld van staat.
Door die Geest is er groei,
groei in een hart dat stabieler wordt, meer vertrouwt,
meer gehoorzaamt, het af en toe begrijpt wat Gods wil is
en wat de Heere van u vraagt.
David wordt ambtsdrager – koning om Gods volk te leiden.
Hij had de wijsheid, de inzicht en daadkracht niet van zichzelf,
maar van de Geest die over hem komt.
Zo komt de Geest ook over u,
om u, als gewone gelovige, in dienst te nemen
en van betekenis te laten zijn voor God en Zijn koninkrijk.
Amen

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s