De week van de predikant

De week van de predikant

Geen enkele werkweek is voor een predikant hetzelfde. Vaak is het druk. De meest effectieve predikanten en pastores zijn degenen die hebben geleerd om de werkdruk te managen, door bijvoorbeeld orde aan te brengen via een dagschema. Ze merken dat zo’n schema alleen maar werkt wanneer de werkzaamheden volgens planning gaan.
Het is een delicate balans: Wie altijd voor iedereen beschikbaar is, heeft geen tijd voor de preekvoorbereiding. Wie zijn secretaresse als een waakhond laat optreden, zal merken dat er weinig mensen zullen komen die zondag.

Het voorbeeld van de Heer
Misschien is het beter om te realiseren dat het tot het werk van de predikant behoort om onderbroken te worden. Zoals Jezus op weg naar het dochtertje van Jaïrus opgehouden werd door de vrouw die bloed vloeide (Markus 5:21-43). Ondanks dat Jezus druk bezet was, kende hij tijd voor zichzelf, voor gebed en studie. Een predikant doet daar goed aan. Bijvoorbeeld door het opstellen van een weekschema en door dagelijks gebed en studie.

Langetermijnplanning
Boeken over het preekvoorbereidingsproces geven aan dat het verstandig is om een langetermijnplanning te hebben. Carl raadt predikanten aan om één week in het jaar voor afzondering te kiezen (retraite, klooster, universiteitsbibliotheek, huisje in het bos) om deze week een planning te maken voor minimaal een halfjaar. Een week zonder onderbroken te worden, die ingevuld wordt met studie en reflectie. Deze week is geen permanente educatie, maar essentieel onderdeel van het preekvoorbereidingsproces.

Een week in afzondering
Deze week wordt dan niet gevuld met intensieve bestudering van elke perikoop, maar vooral voor een spirituele, geloofsmatige lezing van de perikopen. Eventueel met een enkel commentaar erbij. Door de tijd die ervoor genomen wordt, kan in de rust al een idee groeien voor een eventuele preek. Probeer een thema te destilleren en eventueel een werktitel voor de preek te verzinnen. Teruggekomen van deze retraite kunnen de eerste resultaten uitgeprint worden en doorgegeven worden aan de organist of muziekteam, zodat er een voorstel voor psalmen en liederen kan komen.

Homiletisch kijken
Zulke langetermijnplanning start de incubatietijd van de preek op. De Heilige Geest strooit reeds zijn zaden uit. Door het jaar heen beziet de predikant alles vanuit een homiletisch gezichtspunt: elke keer als hij een boek leest, een film kijkt, een verhaal hoort, iets ongebruikelijks ziet, kan dat in het bestand van de te voorbereiden preek gestopt worden.
Wie dan na enige tijd begint aan de desbetreffende preek heeft reeds het een en ander aan voorwerk gedaan.

Een typische week (als die bestaat)
Op maandag of dinsdag begint het voorbereiden van de preek. Omdat er al het een en ander aan voorwerk is gedaan, start de predikant niet met een lege pagina of een leeg bestand. Een oude regel is dat voor elke minuut die een preek duurt, significante voorbereidingstijd nodig is.
Start de voorbereiding als een gelovige. Wat heeft de tekst jezelf te bieden in geestelijk opzicht. Bekijk je leven in de spiegel van de tekst. Wie zelf de tekst ondergaat, zal op zondag ook de aandacht van de luisteraars hebben, omdat er iets van de prediker zelf in zit. Als je feeling hebt met de tekst, check dan de commentaren of je op de goede weg bent.
Exegetiseer dan je gemeente. Bijvoorbeeld door enkele gemeenteleden van verschillende leeftijden te vragen.
Dinsdag / woensdag: Denk na over voorbeelden in de preek. Denk na over de opbouw van de preek.
Donderdag: de dag voor het uitschrijven van de preek dien je een opzet te hebben. Zo’n opzet kan een klassieke 3-punten-verdeling zijn, een probleem-oplossing-model of een Buttrickiaans systeem van moves. Zorg dat je opbouw zo is, dat je het op deze manier zou kunnen preken. Anders wordt de uitwerking de dag later een drama.
Na het uitschrijven is er nog een dag(deel) nodig om de preek te overdenken en te laten bezinken.
Zaterdagmorgen: herzien en voorbereiden van de preekvoordracht (tijdsduur 3-4 uur).

Gedenk de sabbatdag, dat gij die heiligt
In het ritme van de preekweek is ruimschoots tijd voor dagelijks gebed en Bijbelstudie van groot belang.  Bidden is een manier om de zorgen uit handen te geven in Gods handen. Bovendien: elke predikant – planner of niet – moet het hebben van wat hij ontvangt: Gods genade.

N.a.v. William J. Carl III, ‘Preacher’s Week’ , New Interpreter’s Handbook of Preaching (Nashville: Abingdon, 2008) 193.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s