Time management in het preekvoorbereidingsproces

Time management in het preekvoorbereidingsproces

De belangrijkste reden waarom veel predikanten, die een tijdsplanning nodig hebben, er geen hebben, is dat zij zichzelf nooit hebben opgelegd om hun manier van werken te systematiseren.  Vaak een simpel gebrek aan discipline: als er een werkbare planning is, houden ze er zich vaak niet aan.

Luiheid?
In een Amerikaanse klassieker over het preekvoorbereidingsproces Preaching the Good News  (1976) koppelt George E. Sweazy dit gebrek aan discipline aan luiheid: ‘Predikanten kunnen vaag zijn omdat ze lui zijn. Het is hard werken om van de eerste indrukken een weg te gaan die leidt tot het spreken in het openbaar. De predikant kan dan brengen wat het eerste in hem opkomt en zich drukken voor de eerstvolgende moeilijke stap.’ Het is inderdaad een veelvoorkomend tekort in het proces van preek voorbereiden: de predikant heeft niet de hele weg gevolgd en het doordenking van de hermeneutiek en de toepassing overgeslagen. De predikant is dan tevreden met zijn eerste indrukken en het niet de extra moeite genomen om boodschap te vormen in een taal die voor zijn gehoor begrijpelijk is.
Sweazy koppelt het gebrek aan discipline aan luiheid. De waarheid is dat de meeste predikanten verre van lui zijn. Ze zijn hooguit slechte time managers. Gelukkig zijn er verschillende manieren om de eigen tijd te bewaken.

Noodzaak
Verontschuldig je nooit naar een gemeente toe om de noodzakelijke tijd te nemen om voortdurend excellente preken te maken. Als een gemeente geen afgezaagde, simplistische woorden of opgewarmde restjes van de predikant wil, willen ze hem echt wel meer tijd geven.

Planning
Nog belangrijker is een goede planning. Een predikant dient een plan, een proces of een werkwijze te hebben die gedeeld kan worden met de kerkenraad. Zo’n plan dient aan te geven welke prioriteiten er gesteld worden met betrekking tot de vele eisen die aan een predikant gesteld worden.  Prediking is slechts een van de vele zware taken die van een predikant gevraagd worden. Het gemiddelde gemeentelid heeft geen idee van wat er allemaal op een predikant afkomt in een reguliere week. Gemeenteleden zijn vaak tevreden als ze weten dat een predikant in een geval van crisis direct beschikbaar is. In andere gevallen wordt overlegd met de kerkenraad.

Voorbeelden
Een predikante had in een tijd waarin computers nog niet breed beschikbaar waren de afspraak dat zij op dinsdag niet beschikbaar was. Op die dag bezocht ze de bibliotheek. Elke dinsdag lukte het haar om de preek al een eind op weg te hebben. Via de scriba, die als enige wist waar zij was die dag, was zij in geval van nood beschikbaar.

Een andere predikant had de overeenkomst met zijn gemeente dat hij eerst de tijd kon besteden aan de preekvoorbereiding zonder dat hij gestoord zou worden vanuit de gemeente. Pas wanneer hij het gevoel had ver gevorderd te zijn in het proces van het maken van de preek was hij beschikbaar om ’s morgens rond koffietijd aan pastoraat te gaan doen. Op de andere dagen dwong hij zichzelf om te werken aan de belangrijkste bouwstenen en voorbeelden voor zijn preek en ging hij soms tot na de lunch door met zijn werk aan de preek.

Het succes van beide predikanten was dat hun gemeenten begrepen welk werkschema hun predikant hanteerde voor het gehele werk van de predikant en de preekvoorbereiding in het bijzonder.
Harry Emerson Fosdick, een toonaangevende predikant in de VS, vertelde zijn Riverside Church en zijn studenten dat hij voor elke minuut van de preek een uur aan voorbereidingstijd nodig had. Hij was een uitstekende predikant en homileet. En vooral een meester in time management.

Stappen
De belangrijkste stap in het managen van de tijd voor het werk als predikant en de preekvoorbereiding in het bijzonder is om goed op zichzelf acht te slaan. Door al het mogelijke toe doen wat bijdraagt aan een fysieke, emotionele en geestelijke gezondheid.
Tweede op de lijst met vereisten voor een effectieve time management is het onderhouden van de relaties met partner, familie, vrienden en belangrijke gesprekspartners.

Tijdverslinders
We leven in een tijd van internet. Internet kan aanzienlijk tijd besparen maar kan ook veel tijd roven. Mobiele telefoons en iPhones zorgen ervoor dat we elk moment van de dag met iedereen over heel de wereld kunnen communiceren. Daardoor kan de grens tussen werk en privé vervagen, maar ook de grens tussen beschikbaar zijn en de noodzakelijke afzondering. Twee andere tijdverslinders (en energievreters) zijn onuitgesproken conflicten en uitstelgedrag.

Vooruitwerken
Er wordt veel tijd gewonnen als een predikant zich houdt aan een leesrooster. Waarom wachten tot de maandagmorgen? Waarom geen studietijd inplannen – bijvoorbeeld in de zomermaanden – om voor een jaar of ene half jaar in ieder geval de teksten uit te kiezen samen met een werktitel en de benodigde aantekeningen. Op deze manier wordt een leeg vel of een lege pagina voorkomen. Er is dan in ieder geval een tekst en een werktitel. Wie bedreven is in planning kan ook al belangrijke voorbeelden bedenken. De organist of het muziekteam heeft er baat bij, zodat zij zich ook tijdig kunnen voorbereiden. Zij kunnen meedenken over de invulling van de liturgie.

Excellente preken en time management gaan hand in hand. Een goede planning vermindert stress. Tot zegen voor de predikant, de mede-ambtsdragers en de gemeenteleden.

N.a.v. David Albert Farmer, ‘Time Management’, New Interpreter’s Handbook of Preaching (Nashville: Abingdon Press, 2008) 247- 249

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s