Valse mystiek en ware mystiek -3 (gedachten bij Klaas Schilder -3)

Valse mystiek en ware mystiek -3: afwijzen van psychologische exegese en van vergeestelijking
(gedachten bij Klaas Schilder -3)

Het onderscheid tussen valse en ware mystiek werkt ook door in de exegese. Ware mystiek neemt genoegen met hoe de Schrift presenteert. Valse mystiek probeert op basis van eigen fantasie de openbaring, zoals God die gegeven heeft, te corrigeren of aan te vullen.
Vanwege dit onderscheid is Schilder een felle tegenstander van psychologische exegese en van vergeestelijking. Zielkundige exegese moet invullen, omdat het niet genoeg heeft aan wat de openbaring biedt. Zielkundige exegese is bovendien uit op een idylle (verpozen!).De idylle verdoezelt dat het licht van Gods openbaring gepaard gaat met het satanische, waarin God tegengewerkt wordt en het duistere dat wordt onthuld. En wanneer de duisternis genegeerd wordt, verbleekt ook de noodzakelijkheid van Christus.
‘Het evangelie is niet een verzameling van gegevens, theoretisch of experimenteel, noch van sprekende illustraties, bij zielkundige vraagstukken. Het is de beschrijving, uit de bizondere openbaring gegeven, van het heilswerk Gods in Christus Jezus.’ (Christus in Zijn lijden, I, p. 29)
Vergeestelijking vergrijpt zich op een andere manier aan de openbaring, maar eveneens een eigenmachtige ingreep. Door te vergeestelijken legt men verbanden, die door de Schrift zelf niet gelegd worden. Het ene Woord van God valt uiteen in vele woorden over God. De eenheid van de openbaring valt uiteen in menselijke gedachten en fantasieën. In de vergeestelijking verdoezelt dat er een lijn is in Gods openbaring en negeert het eenmalige van Christus’ optreden.
Exegese is vooral luisteren naar wat God zegt. Deze openbaring geeft ons zicht op de unieke Christus, die profeet, priester en koning ineen is. Christus is allereerst de ontvangende, luisterende en de gehoorzamende (receptief) en vandaar uit pas de handelende (productief). Valse mystiek heeft de neiging om het luisteren over te slaan en direct tot actie over te gaan.
Het optreden van Christus richt ons de aandacht ook weer op God, omdat het een onderdeel is van de voortgaande openbaring van God.